De ontploffing in het klooster

Het oude Arkádi-klooster ligt prachtig verstopt tussen de met olijfbomen begroeide heuvels van Kreta. Maar hoe mooi het klooster ook is, de geschiedenis van het gebouw kent enkele inktzwarte bladzijden. Tussen deze oude muren verloren bijna 1.000 Kretenzers hun leven door een enorme ontploffing.


De blikvanger van het Arkádi-klooster: de kerk uit 1587 op de binnenplaats. De dode boom is een stille getuige van wat hier in 1866 gebeurde. De boom ging ten onder aan het door de Ottomanen aangestoken vuur. Ook is er nog steeds een kogel in de boomstam te vinden. 

Het klooster is in de 13e eeuw gesticht door een monnik met de naam Arkadios als een plek waar monniken zich rustig konden terugtrekken om hun leven aan het geloof te wijden. De rust die tussen de hoge muren heerste zou echter bruut worden verstoord. De Ottomanen hadden het eiland in 1645 veroverd en begonnen de lokale bevolking steeds meer te onderdrukken. In de negentiende eeuw leidde dat tot verschillende opstanden, die telkens hardhandig werden neergeslagen.


Het klooster is nu grotendeels een museum. Al wonen er nog altijd enkele monniken. 

In 1866 brak er een nieuwe opstand uit. De rebellen, die het eiland van de Ottomaanse overheersing wilden bevrijden, kozen het klooster uit als hun hoofdkwartier. De Turken rukten al snel op naar het klooster, dat door de Kretenzers was versterkt. Al snel bleek de situatie hopeloos voor de vrijheidsstrijders. De overgebleven mannen, vrouwen en kinderen verschansten zich daarom in het kruitmagazijn. Toen de Turken al op de binnenplaats waren, lieten de Kretenzers het kruitmagazijn ontploffen om zo niet in handen van de Turken te vallen. Circa 1.000 mensen kwamen bij de ontploffing om het leven. De enkele vrouwen en kinderen die het wel hadden overleefd werden door de Turken alsnog om het leven gebracht.

De zelfverkozen heldhaftige dood zorgde voor veel beroering in Europa en Amerika. Onder meer de Italiaanse vrijheidsstrijder Giuseppe Garibaldi en de Franse schrijver Victor Hugo schreven over deze in hun ogen moedige daad.

De strijd van de Kretenzers tegen de Ottomanen zou nog tot 1898 duren. Het klooster is na de catastrofe grotendeels gerestaureerd. Heel het klooster? Nee, het kruitmagazijn is nooit hersteld. Deze ruimte zonder dak is zo gelaten als herinnering aan de strijd tegen de Ottomaanse overheersing.


Ooit was het een wijnkelder, maar tijdens de opstand van de Kretenzers was dit het kruitmagazijn. Op deze plek staken de Kretenzers op 9 november 1866 uit pure wanhoop het lont in het kruitvat. 


Een afbeelding aan het einde van de ruimte herdenkt de hier omgekomen Kretzenzers. Hun daad – het zichzelf opblazen in plaats van zich overgeven – werden door veel Europeanen gezien als een heldendaad. 


Het Arkádi-klooster is tegenwoordig een toeristische attractie. Dat maakt de locatie echter niet minder schilderachtig.