De Nemeïsche Spelen (4): de onderkomens

Speciaal voor de atleten hadden de Brazilianen in Rio een dertigtal flats uit de grond gestampt om gedurende de Olympische Spelen in te verblijven. Flats hadden ze in Nemea nog niet, maar onderkomens voor de atleten zeker wel.

nemea10
De met zuilen omringde binnenplaats van de kleedkamer voor de atleten in Nemea. Of moeten we eigenlijk ontkleedkamer zeggen?

Vlakbij de tempel van Zeus, het belangrijkste gebouw in het heiligdom van Nemea, stonden wat in de oudheid oikoi werden genoemd. Deze gebouwen zijn hier neergezet door deelnemende stadstaten, maar de precieze functie blijft voorlopig giswerk. Mogelijk waren het eetzalen voor de deelnemers aan de Nemeïsche Spelen of misschien waren het wel schatkamers waar de gewonnen prijzen werden tentoongesteld. In dat laatste geval moeten de atleten elders in de buurt hebben verbleven, want gedurende de spelen bleven ze in de buurt van het heiligdom.

De grootste oikos was 13.15 bij 22.40 meter en is net als de oikoi gebouwd in de eerste helft van de vijfde eeuw voor Christus. De façade zag er prachtig uit, met zuilen die de bezoekers moesten imponeren. De gebouwen moesten de rijkdom van de verschillende stadstaten tonen. De achterkant van de oikoi zag er minder mooi uit en was van veel goedkoper materiaal – ongebakken bakstenen – gemaakt.

Rond het jaar 410 voor Christus kwam een einde aan de eerste periode van de Nemeïsche Spelen. Tijdens archeologisch onderzoek zijn er vele bronzen pijlpunten gevonden, die duiden op een bewuste vernietiging van het complex. Vermoedelijk is Sparta daarvoor verantwoordelijk, aangezien die stad in die jaren een oorlog uitvocht met Athene en Argos. Die laatste stad was feitelijk de machthebber in Nemea.

Na de vernietiging van het heiligdom werden de spelen naar Argos verplaatst. Totdat het heiligdom rond 330 voor Christus weer in ere werd hersteld. De tempel was herbouwd, er was een nieuw stadion in gebruik genomen en voor de atleten stond er nu een xenon.  Dit grote gebouw, in omvang even groot als de 9 oikoi die niet meer werden opgebouwd, deed vermoedelijk dienst als gasthuis voor de atleten. Een plek voor eten, drinken en slapen.

nemea11
Van het xenon is momenteel niet veel te zien, omdat daar bovenop in de vroege middeleeuwen een kerkje is gebouwd. Op de voorgrond is de toegang tot die kerk te zien. Hieronder liggen dus de resten van het xenon die tijdens het archeologische onderzoek wel zijn blootgelegd. 

Het xenon is tegelijk gebouwd met het badhuis. Hier konden atleten de atleten zich wassen in het centrale zwembad of in een van de twee badkamers. In die laatste twee kamers stonden in totaal acht badkuipen, waar de atleten het stof van hun naakte – want sporten deden ze immers zonder kleren – lichamen konden wassen. Het centrale zwembad lag tussen beide kamers in en was 8.20 bij 3.90 meter.

nemea12
Badkuipen in een van de twee badkamers in het badhuis van Nemea. 

nemea13
Zicht op het centrale zwembad, met aan weerszijden de badkamers met badkuipen. Over de resten van het badhuis is een dak gebouwd om de resten te beschermen tegen weersinvloeden. 

Het hiervoor benodigde water kwam niet uit de rivier waar het badhuis aan stond maar uit een bron 650 meter ten oosten van het heiligdom. Het werd aangevoerd via een aquaduct. Verwacht daarbij geen enorm bouwwerk, maar een kanaal dat was afgedekt met dakpannen.

Het vernieuwde stadion werd voor de atleten voorzien van een kleedkamer en een tunnel die hen van daaruit naar het stadion bracht. In de kleedkamer – een simpel gebouw met een binnenplaats – trokken de atleten hun kleren uit en smeerden ze zich in met olie. Vervolgens traden ze door de donkere tunnel het felle zonlicht  tegemoet. Op naar eeuwige roem! Of naar een resultaat dat de atleet bij thuiskomst in zijn eigen stad liever geheim hield.

nemea14
In Nemea kun je nog, net als de atleten meer dan 2.000 jaar geleden deden, vanuit de kleedkamer door de donkere tunnel naar het stadion lopen. 

nemea15
Licht aan het einde van de tunnel. Deze kwam uit tussen de tribunes van het stadion, zodat de vele toeschouwers hun helden van dichtbij konden zien en toejuichen.